Cuộc tập trận quân sự thường niên mang tên Han Kuang năm nay của Đài Loan đã nhấn mạnh vào tính linh hoạt và khả năng phục hồi của quân đội cũng như xã hội, thay vì chỉ phô diễn vũ khí tối tân. Các chuyên gia nhận định rằng cấu trúc của các cuộc diễn tập này cho thấy mối quan hệ ngày càng khăng khít với quân đội Hoa Kỳ trong bối cảnh Trung Quốc tiếp tục gia tăng sức ép quân sự.
Cuộc tập trận, diễn ra từ ngày 6 đến ngày 14 tháng 8 tại nhiều địa điểm trên đảo, sẽ kiểm tra khả năng phòng thủ liên tục 24 giờ của quân đội Đài Loan và đối phó với các chiến thuật “vùng xám” của Trung Quốc, những chiến thuật này luôn dừng lại ở ngưỡng cửa chiến tranh mở.
Trung Quốc coi Đài Loan là lãnh thổ của mình và không loại trừ khả năng sử dụng vũ lực để thu hồi hòn đảo. Tuy nhiên, Đài Loan bác bỏ yêu sách này và khẳng định mình là một quốc gia có chủ quyền.
Hoa Kỳ, dù không công nhận Đài Loan là một quốc gia, nhưng coi mọi mối đe dọa đối với hòn đảo là vấn đề đáng quan ngại. Theo luật pháp của mình, Washington có nghĩa vụ cung cấp cho Đài Loan phương tiện để tự vệ.
Trong khi từ lâu đã có đồn đoán về việc quân đội Hoa Kỳ bí mật huấn luyện binh sĩ Đài Loan, sự hợp tác giữa hai bên đã trở nên rõ ràng hơn trong những tuần gần đây. Một yếu tố quan trọng trong cuộc tập trận Han Kuang là việc thực hành phương pháp liên lạc quân sự kiểu Mỹ gọi là backbriefing, nơi cấp dưới giải thích cho cấp chỉ huy về kế hoạch thực hiện nhiệm vụ được giao. Theo các chuyên gia, các bài tập liên lạc này nhằm mục đích khuyến khích các chiến sĩ tuyến đầu tự chủ và hiệu quả hơn trong chiến đấu.
“Sự phát triển mới quan trọng nhất trong cuộc tập trận Han Kuang năm nay là việc tích hợp các phương pháp huấn luyện quân sự kiểu Mỹ, nhằm tăng cường sự phối hợp và sẵn sàng chiến đấu của quân đội Đài Loan,” William Yang, nhà phân tích cấp cao về Đông Á tại Nhóm Khủng hoảng Quốc tế, cho biết. Ông nói thêm rằng các cuộc tập trận “tránh xa các nhiệm vụ mang tính trình diễn sức mạnh hỏa lực” của những năm trước, thay vào đó tập trung vào việc xây dựng năng lực chiến đấu thực tế.
Một điểm nhấn khác trong cuộc tập trận năm nay là việc huy động lực lượng dự bị với số lượng lớn, khoảng 20.000 người, theo truyền thông địa phương. Tuy nhiên, Bộ Quốc phòng Đài Loan chưa công bố con số cụ thể. Ông Yang giải thích, sự nhấn mạnh vào lực lượng dự bị cho thấy nỗ lực của Đài Loan nhằm giải quyết sự mất cân bằng sức mạnh quân sự giữa mình và Trung Quốc, vốn sở hữu quân đội lớn nhất thế giới với hơn 2 triệu quân nhân tại ngũ.
Các bài tập về khả năng phục hồi đô thị, một phần của nỗ lực phòng thủ dân sự kéo dài của Đài Loan, cũng là một trọng tâm. Các bài tập này sẽ diễn ra ở các thành phố lớn như Cao Hùng, Đài Trung và thủ đô Đài Bắc. Trong thời gian diễn ra, tốc độ internet di động sẽ bị giảm trong khoảng 30 phút để mô phỏng sự gián đoạn viễn thông trong trường hợp bị tấn công.
Lev Nachman, giáo sư khoa học chính trị tại Đại học Quốc gia Đài Loan, nhận định rằng việc tập trung vào khả năng sẵn sàng chiến đấu và chuẩn bị cho dân sự phản ánh ưu tiên của Tổng thống Đài Loan Lại Thanh Đức, ngay cả khi đối mặt với các hạn chế về chính trị. Ông Lại đã tìm cách thông qua ngân sách quốc phòng đặc biệt trị giá 40 tỷ đô la cho việc mua sắm vũ khí của Hoa Kỳ và sản xuất quốc phòng trong nước. Tuy nhiên, một phiên bản nhỏ hơn của ngân sách, trị giá 24,8 tỷ đô la, cuối cùng đã được quốc hội do phe đối lập kiểm soát phê duyệt.
“Với việc ông Lại bị giới hạn trong khả năng thông qua một ngân sách có thể cung cấp các loại vũ khí mà ông muốn thử nghiệm, ông ấy đã phải tìm kiếm những gì mình có thể làm trong bối cảnh bế tắc chính trị trong nước,” Nachman nói.
Bất chấp mối quan hệ không chính thức ngày càng chặt chẽ giữa quân đội Hoa Kỳ và Đài Loan, những câu hỏi vẫn còn đó xung quanh gói bán vũ khí trị giá 14 tỷ đô la cho Đài Loan mà Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump vẫn chưa phê duyệt. Sau chuyến đi đến Trung Quốc hồi tháng 5, ông Trump mô tả việc bán vũ khí cho Đài Loan là một “con bài đàm phán rất tốt” với Bắc Kinh, làm dấy lên lo ngại trên đảo về sự hỗ trợ liên tục của Hoa Kỳ. Ông Trump cũng cho biết sau hội nghị thượng đỉnh với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình rằng ông không muốn “đi 9.500 dặm (15.300 km) để chiến đấu vì Đài Loan.”
Trong bối cảnh đó, việc thấy ảnh hưởng của Hoa Kỳ trong các cuộc tập trận quân sự của Đài Loan mang lại một “tia hy vọng” về cam kết của Washington đối với Đài Loan, Nachman nói. “Ngay cả khi ông Trump và những người thân cận với ông ta đã thay đổi quan điểm về việc ủng hộ Đài Loan, mối liên kết giữa hai quân đội vẫn còn mạnh mẽ, đủ để đảm bảo rằng Đài Loan vẫn có thể học hỏi ở trình độ cao từ Hoa Kỳ,” ông nói. Theo ABC News.
