Hơn hai thập kỷ trôi qua kể từ vụ tấn công khủng bố ngày 11 tháng 9 năm 2001, nhưng nỗi đau và sự chờ đợi công lý vẫn còn nguyên vẹn đối với nhiều gia đình nạn nhân. Vụ tấn công được mô tả là hành động tội ác nghiêm trọng nhất trên đất Hoa Kỳ trong lịch sử hiện đại, thế nhưng phiên tòa xét xử kẻ chủ mưu bị cáo buộc vẫn chưa thể bắt đầu.
Ông Tom Resta, người đã mất đi người anh trai John và chị dâu Sylvia (đang mang thai bảy tháng) trong vụ tấn công, chia sẻ rằng 9/11 vẫn luôn hiện hữu trong tâm trí ông, dù đã 25 năm trôi qua. Hai vợ chồng anh trai ông, những nhà giao dịch chứng khoán, làm việc tại tầng 92 của Tháp Đôi Trung tâm Thương mại Thế giới khi thảm kịch xảy ra. Họ đã chuẩn bị căn phòng cho em bé sắp chào đời, với ước mơ xây dựng một gia đình trọn vẹn.
Ông Resta đã nhiều lần đến Vịnh Guantanamo để theo dõi các phiên xét xử sơ bộ phức tạp dành cho Khalid Sheikh Mohammed, kẻ được cho là chủ mưu vụ 11/9, cùng các đồng phạm. Ông mô tả quá trình này là “lao tâm khổ tứ và tẻ nhạt”. Mohammed đã bị giam giữ tại đây suốt 20 năm mà chưa từng bị kết án.
Gia đình các nạn nhân phải tham gia bốc thăm để có cơ hội tham dự các phiên tòa diễn ra trong phòng xử án an ninh cao, nơi có lớp kính dày ngăn cách họ và báo chí với các bị cáo. Quá trình sơ bộ kéo dài đến mức đã có năm thẩm phán quân sự khác nhau thụ lý vụ án. Mặc dù một ngày xét xử đã được ấn định cho Mohammed vào tháng 6 năm 2028, ông Resta và nhiều người khác vẫn lo ngại về những trì hoãn tiếp theo, thậm chí sợ rằng cha mẹ ông, giờ đã ở tuổi 98, sẽ không còn đủ sức khỏe để chứng kiến phiên tòa diễn ra.
Ông Stephan Gerhardt, có em trai Ralph là một trong những nạn nhân, cũng bày tỏ mối lo ngại tương tự. Ông mong muốn được thấy Mohammed và đồng phạm bị kết tội trước khi họ qua đời, vì coi đó là công lý cho những người đã mất. Tuy nhiên, sau khi ngày xét xử được ấn định, thẩm phán quân sự đã bác bỏ các lời thú tội của Mohammed với các đặc vụ FBI tại Guantanamo, sau khi ông này bị chuyển đến từ các nhà tù bí mật của CIA, được gọi là “black sites”. Thẩm phán cho rằng các lời thú tội này không tự nguyện do bị cáo đã phải chịu đựng “sự lạm dụng thể chất và tinh thần đặc biệt”.
Các chuyên gia nhận định rằng việc thẩm vấn với các phương pháp tra tấn Mohammed và các đồng phạm là nguyên nhân chính dẫn đến sự chậm trễ kéo dài của vụ án. Trong khi đó, một số thân nhân nạn nhân xem thỏa thuận nhận tội có thể là con đường duy nhất để đảm bảo các bản án, trong khi những người khác lại phản đối vì cho rằng quá khoan hồng và thiếu minh bạch. Ông Brett Eagleson, người có cha đã thiệt mạng trong vụ tấn công, nhấn mạnh tầm quan trọng của một phiên tòa đầy đủ, nơi sự thật được phơi bày qua quá trình điều tra và xét xử công khai.
Với 25 năm trôi qua, vụ 11/9 đối với nhiều người đã trở thành một sự kiện lịch sử, nhưng với những người ở lại, đó vẫn là một nỗi đau âm ỉ, một lời nhắc nhở về công lý còn dang dở. Theo BBC.
