Patrick Dewayne Smith, người đã thụ án 13 năm tù về tội danh liên quan đến ma túy, đang cố gắng xây dựng lại cuộc đời sau khi được trả tự do vào năm 2024. Tuy nhiên, một phán quyết mới của Tối Cao Pháp Viện Hoa Kỳ có thể khiến ông phải trở lại nhà giam cho đến cuối đời.
Phán quyết này liên quan đến Đạo luật Bước đầu (First Step Act), một đạo luật cải cách tư pháp hình sự quan trọng được ban hành dưới thời Tổng Thống Donald Trump. Đạo luật này đã giảm bớt một số án phạt tù dài hạn, đặc biệt là đối với các tội danh ma túy không bạo lực.
Tuy nhiên, Tối Cao Pháp Viện vào tháng 5 vừa qua đã ra phán quyết rằng những người bị kết án theo các luật cũ, hà khắc hơn, không thể dựa vào sự chênh lệch giữa bản án của họ và các hình phạt hiện hành để xin ân xá sớm hoặc giảm án nhân đạo. Ông Smith là một trong khoảng một tá người trên toàn quốc có nguy cơ phải quay lại nhà tù vì phán quyết này.
Theo FAMM, một nhóm vận động cải cách hình phạt, nếu không có sự ân xá từ Tòa Bạch Ốc, cơ hội làm lại cuộc đời của những người này có thể tan biến. Shanna Rifkin, cố vấn pháp lý của FAMM, nhấn mạnh rằng những người này đang nỗ lực tái hòa nhập cộng đồng, xây dựng lại mối quan hệ với gia đình và làm việc chăm chỉ, do đó việc tái giam giữ họ là không công bằng.
Tổng Thống Donald Trump vẫn bày tỏ sự tự hào về việc ký ban hành Đạo luật Bước đầu. Một quan chức Tòa Bạch Ốc cho biết chính quyền đang tích cực xem xét các diễn biến liên quan.
Trước đó, vào năm 2023, Ủy ban Tu chính án của Hoa Kỳ đã thông qua các quy định mới cho phép thẩm phán xem xét giảm án nhân đạo cho những tù nhân đã thụ án ít nhất 10 năm, dựa trên những thay đổi trong luật pháp. Tuy nhiên, Bộ Tư pháp Hoa Kỳ cho rằng các quy định mới này đã vượt quá phạm vi của Đạo luật Bước đầu. Cuộc tranh luận đã lên đến Tối Cao Pháp Viện, nơi đưa ra phán quyết 6-3 nghiêng về quan điểm của Bộ Tư pháp.
Phán quyết của Tối Cao Pháp Viện đã thu hẹp đáng kể các lựa chọn cho những người đang thụ án dài hạn. Đối với ông Smith và khoảng hơn chục người khác, điều này có thể đồng nghĩa với việc họ phải hoàn thành bản án dài hơn nhiều so với mức án mà họ có thể nhận được theo luật pháp hiện hành.
Theo tin từ AP ngày 11 tháng 10 năm 2026.
