Tại Zambia, cử tri đã bắt đầu bỏ phiếu trong một cuộc bầu cử tổng thống, qua đó sẽ đánh giá liệu các cải cách kinh tế của Tổng thống Hakainde Hichilema có đủ sức vượt qua sự bất mãn lan rộng về chi phí sinh hoạt hay không.
Khoảng 8 triệu người ở quốc gia miền nam châu Phi với 22 triệu dân đã đăng ký đi bầu trong cuộc bầu cử diễn ra trong một ngày. Cử tri cũng sẽ bầu các thành viên Nghị viện và hội đồng địa phương. Theo Ủy ban Bầu cử, kết quả dự kiến sẽ có vào thứ Hai.
Trước lúc bình minh, cử tri, khoác áo ấm để chống chọi với cái lạnh buổi sáng, đã bắt đầu xếp hàng dài bên ngoài các điểm bỏ phiếu trên khắp Lusaka.
Ông Hichilema, người nhậm chức vào năm 2021 và đang tìm kiếm nhiệm kỳ thứ hai, cho rằng ông đã kế thừa một nền kinh tế đang khủng hoảng và đã giám sát việc tái cấu trúc các khoản nợ nước ngoài khổng lồ của Zambia, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và thu hút các nhà đầu tư. Tuy nhiên, nhiều người dân Zambia cho biết họ không cảm nhận được lợi ích khi tỷ lệ thất nghiệp, giá lương thực và nguồn cung cấp điện không ổn định tiếp tục gây áp lực lên ngân sách hộ gia đình.
Cuộc bầu cử cũng được theo dõi chặt chẽ ở nước ngoài vì Zambia là một nhà sản xuất đồng lớn, đang tìm cách tăng mạnh sản lượng kim loại này, vốn rất quan trọng đối với xe điện, năng lượng tái tạo và lưới điện. Trung Quốc là nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất của Zambia, trong khi Hoa Kỳ tìm cách có vai trò lớn hơn trong việc đa dạng hóa nguồn cung cấp khoáng sản thiết yếu và giảm sự phụ thuộc vào Trung Quốc. Ông Hichilema đã tìm kiếm đầu tư từ cả Trung Quốc và các đối tác phương Tây, bao gồm cả Hoa Kỳ.
Căng thẳng an ninh và chính trị gia tăng trong những ngày cuối chiến dịch. Cảnh sát đã triển khai thêm sĩ quan và cảnh báo chống bạo lực, gián đoạn tại các điểm bỏ phiếu và lan truyền kết quả sai lệch. Các đảng đối lập cáo buộc chính phủ của ông Hichilema sử dụng các cơ quan nhà nước để nhắm mục tiêu vào các đối thủ chính trị, nhưng chính phủ bác bỏ những cáo buộc này.
Theo tin từ Associated Press, Zambia từ lâu đã được coi là một trong những nền dân chủ ổn định hơn ở miền nam châu Phi, với lịch sử chuyển giao quyền lực phần lớn là hòa bình. Chiến thắng của ông Hichilema vào năm 2021 đánh dấu lần thứ ba quyền lực được chuyển giao cho một ứng cử viên đối lập kể từ khi chế độ đa đảng được khôi phục vào năm 1991.
