Các công ty khởi nghiệp năng lượng địa nhiệt đang chạy đua để khai thác đá nóng nhất dưới lòng đất. Những người chiến thắng có thể cung cấp năng lượng cho giai đoạn tiếp theo của lưới điện, bao gồm cả các trung tâm dữ liệu. Năng lượng địa nhiệt đã trở thành một lĩnh vực thu hút sự quan tâm của các nhà đầu tư, công ty công nghệ và cả chánh quyền Tổng thống Donald Trump. Công nghệ cơ bản đã tồn tại trong nhiều thập kỷ, nhưng những tiến bộ trong kỹ thuật khoan được vay mượn từ ngành dầu khí đã thúc đẩy nó phát triển mạnh mẽ. Hoa Kỳ có tiềm năng lớn, với công suất phát điện lên tới 57 terawatts, đủ để cung cấp năng lượng cho làn sóng trung tâm dữ liệu AI tiếp theo. Một lớp năng lượng địa nhiệt mới nổi, được gọi là đá siêu nóng, có thể giúp ngành công nghiệp khai thác tiềm năng đó.
Đá siêu nóng và tiềm năng khai thác
Bí mật của năng lượng địa nhiệt đá siêu nóng nằm ở những gì xảy ra với nước ở độ sâu khắc nghiệt. Khi nước đến gần lõi siêu nóng của Trái Đất, cả nhiệt độ và áp suất đều tăng lên đáng kể. Khi đạt đến mức đủ cao, nước thông thường sẽ biến thành một chất lỏng siêu tới hạn — một trạng thái lai giữa khí và lỏng, có khả năng mang theo một lượng năng lượng khổng lồ. Một giếng đá siêu nóng duy nhất có thể tạo ra 15 megawatt điện hoặc hơn.
Các công ty tiên phong và công nghệ đột phá
Năng lượng địa nhiệt đá siêu nóng đang tiến gần hơn đến thực tế thương mại. Quaise Energy tuyên bố đã có Google làm khách hàng. Google sẽ trả hơn 500 triệu đô la để đảm bảo 50 megawatt điện từ một dự án của Quaise ở trung tâm Oregon, dự án này sẽ khai thác nhiệt độ cao ở độ sâu ba dặm. Google đang trả một mức giá cao cho lượng điện mà Quaise sẽ cung cấp, nhưng điều này phù hợp với chiến lược của công ty là hợp tác sớm với các nhà cung cấp tiềm năng. Google cũng là một nhà đầu tư và khách hàng sớm của Fervo. Trong khi đó, Mazama Energy, được hỗ trợ bởi Khosla, đã công bố đã tìm ra cách giữ cho đầu khoan của họ mát khi khai thác đá siêu nóng. Tuần trước, XGS Energy đã nhận được một khoản tài trợ từ Bộ Năng lượng để phát triển các vật liệu, thiết kế giếng khoan và mô hình nhằm cải thiện độ tin cậy ở các độ sâu nơi có đá siêu nóng. XGS đang thăm dò lĩnh vực đá siêu nóng, trong khi Mazama và Quaise tập trung vào nó, mặc dù họ có những cách tiếp cận rất khác nhau.
Công nghệ của Quaise nghe như khoa học viễn tưởng: Bắt đầu từ độ sâu khoảng 2,5 dặm, công ty sẽ thay thế mũi khoan thông thường bằng một mũi khoan được cung cấp năng lượng bởi gyrotron, bắn phá đá bằng bức xạ sóng milimet và biến nó thành tro. Hy vọng là công nghệ này có thể làm cho việc khoan trong điều kiện siêu nóng trở nên hiệu quả về chi phí, một điều khó khăn với các mũi khoan kim loại truyền thống, vốn bị hao mòn nhanh hơn ở nhiệt độ đó.
Mặt khác, Mazama tin rằng các mũi khoan truyền thống sẽ hoạt động tốt nếu chúng được giữ mát. Công nghệ mới được công bố của startup này, Carbon Chill, sử dụng carbon dioxide thay cho “bùn” khoan gốc nước để giữ cho mũi khoan mát. Ở độ sâu và nhiệt độ đó, carbon dioxide trở nên siêu tới hạn, cho phép nó giữ một lượng năng lượng đáng kể. Ngay phía trên mũi khoan, CO2 chảy qua một van tương tự như vòi phun của hỏa tiễn. Khi khí chảy qua van và giãn nở ở đầu kia, sự giãn nở làm mát nhanh chóng, cho phép nó hấp thụ một lượng nhiệt đáng kể. CO2 cũng cuốn theo các mảnh vụn khoan trên đường lên bề mặt, nơi nó được lọc và tái sử dụng.
Trong cả hai trường hợp, Quaise và Mazama đều đặt cược rằng công nghệ của họ có thể vượt qua các nhà máy điện địa nhiệt thương mại hiện đại. Bằng cách đi sâu hơn và nóng hơn, họ hy vọng sẽ khai thác được nhiều năng lượng hơn đáng kể từ mỗi giếng. Do việc khoan chiếm khoảng một phần tư đến một phần ba tổng chi phí của một nhà máy điện địa nhiệt, việc khoan ít giếng hơn có thể làm cho dự án cạnh tranh hơn.
Các nhà đầu tư đã đặt cược rằng các công nghệ này sẽ sớm chứng tỏ được giá trị. Quaise đã huy động được hơn 270 triệu đô la từ các nhà đầu tư bao gồm Prelude Ventures, Collaborative Fund và Engine Ventures, với Vinod Khosla tham gia với tư cách là nhà đầu tư thiên thần, theo PitchBook. Mazama đã huy động được 171 triệu đô la từ các nhà đầu tư bao gồm Khosla Ventures, Doerr Capital và Bill Gates. Như với bất kỳ công nghệ mới nào, có một số rủi ro rằng các kỹ thuật mới sẽ không mang lại hiệu quả. Nhưng kết quả ban đầu cho thấy chúng sẽ mang lại hiệu quả — Mazama đã khoan giếng thứ hai của họ nhanh hơn 80% so với giếng đầu tiên, và công nghệ làm mát bằng CO2 của họ đã giảm thời gian khoan thêm 20%, đồng sáng lập và CEO Sriram Vasantharajan nói với TechCrunch. Điều đó, cộng với sự tín nhiệm của Google dành cho Quaise, cho thấy cuộc đua đến năng lượng địa nhiệt đá siêu nóng đang thiệt sự nóng lên.



