Các cuộc đàm phán về hành động khí hậu tại Thổ Nhĩ Kỳ đã đổ vỡ vào Chủ Nhật sau khi Liên minh Châu Âu (EU) và các quốc gia khác từ chối một thỏa thuận nhằm đề ra các cam kết của các quốc gia trong việc giải quyết vấn đề biến đổi khí hậu, do tranh cãi về nhiên liệu hóa thạch.
COP31 không đạt được thỏa thuận mới sau tranh cãi gay gắt
Các cuộc đàm phán tại thành phố nghỉ mát Antalya bên bờ Địa Trung Hải đã tan vỡ khi các đại biểu từ 196 quốc gia và EU gặp khó khăn trong việc thống nhất các cam kết mới về hành động khí hậu và cách thực hiện các lời hứa trước đó. Chủ tịch COP31, Murat Kurum, cho biết vào Chủ Nhật, hai ngày sau khi hội nghị dự kiến kết thúc, sẽ không có bản dự thảo thỏa thuận khí hậu mới nào được thông qua sau khi bản dự thảo thứ tư bị từ chối. Ông tuyên bố: “Không còn gì để làm, chúng tôi đã cố gắng hết sức. Chúng tôi sẽ không làm việc trên một văn bản mới trong một môi trường không có sự đồng thuận.”
Nhiều quốc gia phản đối, cho rằng thỏa thuận là “tẩy xanh”
Chris Bowen, chủ tịch đàm phán COP31, cho biết có những “vạch đỏ không thể dung hòa” trong các cuộc thảo luận. Ông nói: “Tình hình trước COP này là môi trường địa chánh trị phức tạp và căng thẳng nhất trong ký ức sống. Những điều từng có thể quản lý được trong quá khứ, trong các COP trước đây khi mọi người muốn một số từ ngữ được đề cập nhưng không đạt được, lần này đã trở thành vạch đỏ.” Bản dự thảo thỏa thuận mới nhất, được công bố vào Chủ Nhật, đã đưa ra các biện pháp đề xuất để các quốc gia đẩy nhanh hành động khí hậu, nhưng văn bản 12 trang đã vấp phải sự chỉ trích ngay lập tức vì không đề cập đến việc loại bỏ nhiên liệu hóa thạch, một yêu cầu quan trọng của EU và các quốc gia khác. Bộ trưởng Ireland Darragh O’Brien, đại diện cho EU tại Antalya, cho biết khối này “kiên quyết phản đối” thỏa thuận, mà ông gọi là “tẩy xanh”. Ông nói thêm: “Những quyết định này không hề đạt đến mức độ tham vọng cần thiết để giải quyết vấn đề biến đổi khí hậu. Thật không thể chấp nhận được nếu chúng ta có một hiệp ước khí hậu mà không đề cập đến nhiên liệu hóa thạch.” Panama cũng tham gia cùng EU trong việc từ chối thỏa thuận, cho rằng nó chưa đủ mạnh mẽ. “Khoa học không đàm phán. Hành tinh không thể tiếp tục chờ đợi.” Phát ngôn viên của phái đoàn Vương quốc Anh, Kate Hughes, cho biết tình hình “đòi hỏi tham vọng lớn hơn”, gọi văn bản dự thảo là “mẫu số chung thấp nhất”. Bà nói thêm: “Những gì trước mắt chúng ta không tương xứng với mức độ cấp bách của sự vượt ngưỡng, quy mô của khủng hoảng khí hậu, hoặc những tác động mà các cộng đồng dễ bị tổn thương nhất trên thế giới đang phải gánh chịu.” Quần đảo Marshall, một quốc gia Thái Bình Dương có nguy cơ hiện hữu do mực nước biển dâng cao, cũng đã từ chối thỏa thuận. Tất cả các quốc gia đều phải đồng ý với văn bản để thông qua. Các cuộc đàm phán kéo dài nhất trong lịch sử COP, vượt qua cả sự trì hoãn tại COP25 ở Madrid. Hội nghị bắt đầu vào ngày 9 tháng 11. Bản dự thảo đầu tiên được lưu hành một tuần sau đó và đề cập đến “nhiên liệu hóa thạch” sáu lần. Nhưng bản dự thảo thứ hai, được công bố hôm thứ Năm, đã loại bỏ tất cả các đề cập, khiến nhiều quốc gia tức giận. Hội nghị chánh thức kết thúc vào thứ Sáu mà không có thỏa thuận. Các thành viên đã tiếp tục đàm phán để tìm kiếm một giải pháp, nhưng bản dự thảo thứ tư được công bố hôm Chủ Nhật vẫn không đề cập đến nhiên liệu hóa thạch. Các quốc gia như Saudi Arabia, Nga và Ấn Độ đã phản đối việc đưa bất kỳ đề cập nào đến các từ này vào văn bản, do lo ngại rằng việc loại bỏ nhiên liệu hóa thạch, vốn là trung tâm của nền kinh tế của họ, có thể gây ra rủi ro tài chánh. Hoa Kỳ, một trong những quốc gia phát thải khí nhà kính lớn nhất, đã vắng mặt chánh thức tại hội nghị, sau khi rút khỏi một loạt các cam kết khí hậu quốc tế dưới thời Tổng thống Donald Trump. Bản dự thảo mới nhất bắt đầu bằng cách “nhắc lại Thỏa thuận Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất một cách toàn vẹn”, một tham chiếu đến COP28 ở UAE, nơi các quốc gia lần đầu tiên đồng ý “chuyển đổi khỏi” nhiên liệu hóa thạch trong các hệ thống năng lượng. Bản dự thảo mới nhất cũng thừa nhận rằng mục tiêu của Thỏa thuận Paris năm 2015 là giữ cho mức tăng nhiệt độ toàn cầu dưới 1,5 độ C sẽ bị bỏ lỡ. Khi sự nóng lên vượt quá 1,5 độ C, các tác động của biến đổi khí hậu, bao gồm cả nhiệt độ khắc nghiệt và các hiện tượng thời tiết khác, dự kiến sẽ gia tăng đáng kể. Khi các cuộc đàm phán đổ vỡ, ông Kurum có thể chọn triệu tập một cuộc họp tiếp theo, hoặc trì hoãn các quyết định cho đến hội nghị năm tới, do Ethiopia đăng cai. Các cuộc đàm phán cuối cùng thất bại tại COP6 ở The Hague, Hà Lan vào năm 2000. Theo NBC News.



