Cơ Quan Bảo Vệ Môi Trường Hoa Kỳ (EPA) hôm Thứ Hai, ngày 14 tháng 9 năm 2026, đã thông báo thu hồi các quy định giới hạn khí thải nhà kính gây nóng lên hành tinh từ các nhà máy điện sử dụng than đá và khí thiên nhiên. Động thái này đánh dấu một sự thay đổi lớn so với các nỗ lực của các Tổng thống Đảng Dân chủ Joe Biden và Barack Obama nhằm giải quyết vấn đề biến đổi khí hậu.
EPA cho biết việc bãi bỏ quy định này sẽ tiết kiệm cho ngành công nghiệp hơn 300 tỷ đô la chi phí và giúp “giải phóng” năng lượng Hoa Kỳ. “Thay đổi này sẽ cho phép các công ty tiện ích đưa ra quyết định tốt nhất cho người tiêu dùng dựa trên chi phí và khả năng tiết kiệm, thay vì bị yêu cầu đóng cửa các cơ sở,” ông Aaron Szabo, Trợ lý Quản trị viên EPA, cho biết.
Các nhóm môi trường đã chỉ trích gay gắt thay đổi này, cho rằng nó sẽ gây tổn hại đến sức khỏe người dân và làm suy thoái môi trường. Họ dự kiến sẽ sớm có những thách thức pháp lý đối với quy định này.
Ngoài ra, EPA cũng đang thực hiện một bước đi riêng biệt nhưng liên quan để ngăn chặn các chính quyền tương lai điều chỉnh ô nhiễm khí hậu từ các nhà máy điện. Đề xuất này, dự kiến hoàn tất vào năm tới, đi theo sau hành động hồi đầu năm của EPA thu hồi một kết luận khoa học từng là cơ sở trung tâm cho các hành động của Hoa Kỳ trong việc điều chỉnh khí thải nhà kính và chống biến đổi khí hậu.
Các thông báo này trùng với cuộc họp của các quan chức năng lượng G20 tại Houston, nơi EPA và Bộ Nội vụ đang tổ chức hội nghị bộ trưởng G20 về “sự dồi dào năng lượng”. Các nhà phê bình cho rằng động thái này vừa là sự công nhận vai trò quan trọng của Texas trong ngành năng lượng, vừa có thể là một động thái có phần xem nhẹ các đồng minh quốc tế đang theo đuổi các chính sách thân thiện với môi trường.
Tổng Thống Donald Trump trước đây đã gọi biến đổi khí hậu là “vụ lừa đảo lớn nhất từng được thực hiện trên thế giới” và chính quyền của ông đã rút Hoa Kỳ khỏi Thỏa thuận Paris về khí hậu. Ông Trump đã nhiều lần cam kết “giải phóng năng lượng Hoa Kỳ” và làm cho việc cung cấp điện trở nên dễ dàng hơn cho các hộ gia đình và doanh nghiệp.
Cựu Phó Tổng thống Al Gore nhận định hành động của EPA đang đưa Hoa Kỳ “đi theo hướng hoàn toàn ngược lại với phần còn lại của thế giới”. Ông nhấn mạnh rằng năng lượng sạch là giải pháp rõ ràng cho chi phí gia tăng và an ninh năng lượng, ngay cả khi thị trường năng lượng toàn cầu đang bất ổn.
Theo phân tích của AP, các quy định bị chính quyền Trump nhắm mục tiêu có thể ngăn chặn ước tính 30.000 ca tử vong và tiết kiệm 275 tỷ đô la mỗi năm. Việc bãi bỏ các quy định này có thể dẫn đến việc gia tăng các chất ô nhiễm có hại như khói mù, thủy ngân, chì và đặc biệt là các hạt lơ lửng siêu nhỏ có thể gây ra các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng.
“Việc dỡ bỏ các biện pháp bảo vệ quốc gia của chúng ta đối với ô nhiễm khí hậu từ các nhà máy điện sẽ gây ra những tổn thất to lớn đối với sức khỏe, sự an toàn và phúc lợi của các gia đình trên toàn quốc,” bà Vickie Patton, cố vấn pháp lý của Quỹ Bảo vệ Môi trường (Environmental Defense Fund), cho biết. “Người dân Hoa Kỳ ở khắp mọi nơi đang phải hứng chịu các đợt nắng nóng kỷ lục, lũ lụt và mưa giông nguy hiểm hơn, cùng với chi phí bảo hiểm tăng vọt.”
Về phần mình, ngành công nghiệp than đá và các nhóm đại diện cho các nhà máy điện than đã lên án quy định của chính quyền Biden là sự “lạm quyền” của EPA và kêu gọi bãi bỏ nó. Họ cho rằng việc dỡ bỏ quy định này sẽ “bảo vệ độ tin cậy của lưới điện và bảo vệ người tiêu dùng điện khỏi chi phí cao hơn trong bối cảnh nhu cầu tăng vọt từ các trung tâm dữ liệu, trí tuệ nhân tạo và sản xuất tiên tiến”.
