Anh Quốc dường như sắp có sự thay đổi về vai trò lãnh đạo, khi ông Andy Burnham, người được kỳ vọng sẽ thay thế Thủ tướng Keir Starmer, có khả năng sẽ đối mặt với những thách thức ban đầu trong việc tách mình khỏi các chính sách đã được người tiền nhiệm khởi xướng.
Ông Burnham, cựu thị trưởng vùng Đại Manchester, người đã tuyên thệ nhậm chức tại Hạ Viện vài giờ sau khi ông Starmer tuyên bố từ chức hôm thứ Hai, sẽ bị ràng buộc bởi nền tảng mà Công Đảng trung tả đã tranh cử và giành chiến thắng quyết định, chấm dứt 14 năm cầm quyền của Đảng Bảo thủ vào năm 2024.
Chưa rõ liệu ông sẽ điều hướng những giới hạn đó như thế nào và mang thương hiệu chính trị độc đáo của mình vào vị trí lãnh đạo đầy biến động này, vốn đã chứng kiến 7 thủ tướng trong một thập kỷ. Ông dự kiến sẽ trình bày tầm nhìn kinh tế của mình trong một bài phát biểu vào tuần tới.
“Hiện tại, Andy Burnham gần như được tung hô và xem như một người hùng dân gian sẽ cứu vãn nền chính trị Anh Quốc,” ông Matthew Flinders, giáo sư chính trị tại Đại học Sheffield, nhận định. “Thủy triều đang thay đổi, và vấn đề lớn đối với Andy Burnham là khi thế giới đột nhiên quay lưng lại với ông và ông trở thành một kẻ bị ghét bỏ, liệu ông có duy trì được áp lực không?”
Ông Burnham hiện là ứng cử viên duy nhất cho vị trí lãnh đạo Công Đảng và đất nước, và có khả năng sẽ nhậm chức vào ngày 17 tháng 7 nếu không có ai khác tham gia cuộc đua. Sự trở lại Hạ Viện của ông diễn ra sau một thập kỷ lãnh đạo khu vực xung quanh thành phố lớn thứ ba của Vương quốc Anh, cái nôi của Cách mạng Công nghiệp, nơi đã chứng kiến sự phục hồi kinh tế dưới nhiệm kỳ của ông.
Thách thức chính của ông sẽ là vượt qua sự bất lực của ông Starmer trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế đã hứa, sửa chữa các dịch vụ công cộng bị tổn hại và giảm bớt gánh nặng chi phí sinh hoạt.
Ông Burnham đã nhấn mạnh những vấn đề này, cùng với nhà ở và tạo cơ hội cho giới trẻ, trong một bài đăng trên mạng xã hội sau khi ông Starmer tuyên bố từ chức.
“Đất nước mong đợi sự ổn định, nghiêm túc và tiếp tục tập trung vào những vấn đề quan trọng nhất, và đó là những gì đất nước sẽ nhận được,” ông nói trên X.
Ông Burnham, người được đánh giá là có quan điểm cánh tả hơn ông Starmer trong đảng, cho biết ông sẽ phục hồi nền kinh tế trì trệ mà không vượt quá kế hoạch chi tiêu và vay mượn hiện tại của chính phủ. Lời cam kết này đã giúp trấn an các thị trường bị chấn động vào năm 2022 sau khi Thủ tướng Liz Truss công bố cắt giảm thuế không có nguồn tài trợ và sau đó rút lại, dẫn đến nhiệm kỳ 49 ngày kỷ lục của bà là lãnh đạo phục vụ ngắn nhất nước Anh.
“Nếu bạn là một thủ tướng Công Đảng từ cánh tả ôn hòa của đảng, các thị trường không cần nhiều lời mời để hoảng loạn,” ông Mark Goodwin, giảng viên chính trị tại Đại học Coventry, cho biết. “Họ sẽ bắt đầu từ sự hoài nghi. Vì vậy, ông ấy sẽ phải hết sức cẩn thận.”
Ông nói thêm rằng ông Burnham sẽ đối mặt với thách thức “thuyết phục mọi người rằng đây là một sự thay đổi, mà không khiến các thị trường đọc nó là ‘Điều này quá khác biệt.’”
Ông Burnham thúc đẩy cái được gọi là “Manchesterism,” một cách tiếp cận xã hội chủ nghĩa thân thiện với doanh nghiệp, bao gồm việc huy động đầu tư tư nhân cho các dự án lớn và phi tập trung hóa chính quyền để trao cho cộng đồng quyền kiểm soát lớn hơn đối với nhà ở, tiện ích, giao thông vận tải và giáo dục.
Trong một dấu hiệu có thể về cách ông sẽ chuyển giao quyền lực khỏi thủ đô, ông được cho là đang lên kế hoạch di chuyển một phần hoạt động của thủ tướng đến gần quê nhà hơn, cách 10 Downing Street khoảng 200 dặm về phía bắc.
Ông đã tuyên bố sẽ không tăng thuế đối với người lao động – tuân thủ lời hứa của ông Starmer – và đề xuất các chính sách bao gồm giảm gánh nặng thuế đối với các doanh nghiệp, và có thể đảo ngược việc tăng thuế mà người sử dụng lao động phải đóng để tài trợ cho lương hưu, chăm sóc sức khỏe và phúc lợi công cộng.
Câu hỏi lớn là làm thế nào ông sẽ tài trợ cho các chương trình, liệu ông có loại bỏ các ưu tiên hiện có hay không, và làm thế nào ông sẽ đáp ứng yêu cầu tăng chi tiêu quốc phòng, bà Jill Rutter, thành viên cấp cao tại Viện Chính phủ, cho biết.
Chính phủ của ông Starmer đã cam kết đạt mục tiêu của NATO là chi 3,5% GDP cho quốc phòng vào năm 2035. Tuy nhiên, ông John Healey đã từ chức bộ trưởng quốc phòng trong tháng này sau khi phàn nàn rằng ông Starmer đã không hành động đủ nhanh để đạt được mục tiêu.
Kinh nghiệm hạn chế của ông Burnham trên trường quốc tế có thể là một thách thức trong việc cải thiện mối quan hệ đặc biệt với Hoa Kỳ, sau khi Tổng Thống Donald Trump quay lưng lại với ông Starmer.
Tuần này, ông Trump đã mô tả ông Burnham là thị trưởng một “thị trấn” và nói rằng ông nghe nói ông “cực kỳ tự do” và có lẽ sẽ không mở rộng việc khoan dầu Biển Bắc – một trong những lời phàn nàn thường xuyên của ông về ông Starmer.
Ông Starmer đã ưu tiên xây dựng mối quan hệ thân mật với ông Trump bất chấp sự khác biệt chính trị, và đã được đền đáp bằng một thỏa thuận thương mại Hoa Kỳ-Vương quốc Anh. Tuy nhiên, điều này đã phải trả giá bằng việc làm phật lòng một bộ phận cử tri tự do của Công Đảng, và Tổng thống đã trở nên bất mãn với ông Starmer sau khi nhà lãnh đạo Anh chỉ trích kế hoạch của ông đối với Greenland và từ chối tham gia cuộc chiến Iran.
Ông Burnham không phải lúc nào cũng nói tốt về ông Trump. Sau khi những người ủng hộ ông Trump tấn công Điện Capitol Hoa Kỳ vào ngày 6 tháng 1 năm 2021, ông Burnham đã đăng trên X rằng “bất kỳ chính trị gia nào đã dành thời gian cho Trump giờ đây nên xấu hổ.”
Bà Rutter cho biết ông Starmer đã nhận được nhiều lời khen ngợi về vai trò quốc tế của mình, đặc biệt là trong việc củng cố sự ủng hộ của châu Âu đối với Ukraine. Tuy nhiên, ông cũng bị một số người chỉ trích vì quá bận tâm đến các vấn đề đối ngoại. Bà không mong đợi điều tương tự từ ông Burnham và ông có thể giao bớt các nhiệm vụ đó bằng cách chọn một người có kinh nghiệm làm ngoại trưởng, nhà ngoại giao hàng đầu của Vương quốc Anh.
“Tôi không nghĩ Andy Burnham sẽ muốn trở thành ‘Andy-chưa-bao-giờ-ở-đây’ nối tiếp ‘Keir-chưa-bao-giờ-ở-đây,’” bà Rutter nói, ám chỉ biệt danh “globetrotting” của ông Starmer.
Ngoại trưởng Yvette Cooper cho biết hôm thứ Tư rằng bà đã nói chuyện với ông Burnham về các vấn đề chính sách và cho biết “ông ấy hoàn toàn ủng hộ sự ủng hộ không lay chuyển của chúng ta đối với Ukraine” và “là người tin tưởng cơ bản vào NATO, vào khả năng răn đe chung của chúng ta và vào các mối quan hệ đối tác đa phương mà chúng ta có.”
Một ưu tiên ban đầu của ông Burnham sẽ là điều mà ông Starmer đã gặp khó khăn: xây dựng một câu chuyện rõ ràng và thuyết phục mà mọi người hiểu về hướng đi mà ông muốn đưa đất nước, ông Flinders nói.
Điều này phù hợp với kỹ năng giao tiếp của ông Burnham và sự nổi tiếng mà ông đã đạt được bằng cách thể hiện mình là một người dân miền Bắc bình dị, người ưa thích áo phông hơn vest và cà vạt, chơi bóng đá để giải trí và được biết đến với việc chơi những bản nhạc thập niên 90 trong các trận DJ chiến.
Cho đến nay, ông đã chơi an toàn và cố gắng không đẩy kỳ vọng của công chúng lên quá cao. Nhưng nếu ông có thể chứng tỏ mình là một nhà lãnh đạo có năng lực và giành được sự ủng hộ của công chúng để tồn tại trong ba năm còn lại trước cuộc tổng tuyển cử, ông có thể đưa ra một tầm nhìn táo bạo hơn cho một nhiệm kỳ khác trong cương lĩnh của riêng mình.
Ông Burnham đã nói về việc định hình lại hệ thống chính trị, chẳng hạn như thay thế Hạ viện bằng một thượng viện được bầu và giới thiệu đại diện theo tỷ lệ trong bỏ phiếu. Ông cũng cho biết ông muốn thấy Vương quốc Anh tái gia nhập Liên minh Châu Âu trong đời mình, mặc dù ông đã rút lui khỏi điều đó trong chiến dịch tranh cử của mình tại một khu vực bầu cử đã bỏ phiếu 2-1 ủng hộ Brexit.
“Cảm giác của tôi là ông ấy sẽ dành thời gian một cách hợp lý để xây dựng đội ngũ, câu chuyện, kế hoạch và các mối liên hệ của mình, để sau đó cố gắng đảm bảo sự ủy nhiệm của công chúng và cuộc tổng tuyển cử tiếp theo để sau đó tiếp cận giai đoạn cấp tiến hơn mà ông ấy muốn thực hiện, đó chính xác là những gì Margaret Thatcher đã làm vào những năm 80,” ông Flinders nói.
Thông tin này được tổng hợp từ ABC News.
