Tổ chức Ân xá Quốc tế (Amnesty International) vừa đưa ra cáo buộc nghiêm trọng, cho rằng lực lượng nổi dậy M23 ở miền đông Congo đã thực hiện các hành vi tàn bạo và sát hại trái pháp luật các thợ mỏ trong quá trình buôn lậu khoáng sản về Rwanda. Tổ chức này nhận định các hành vi này có thể cấu thành tội ác chiến tranh.
Theo báo cáo của Amnesty International, các phiến quân M23 được Rwanda hậu thuẫn đang kiểm soát hàng chục mỏ khai thác thủ công tại các tỉnh miền đông Congo là North Kivu và South Kivu. Tại đây, hàng chục ngàn thợ mỏ đang đào bới các loại khoáng sản thiết yếu cho ngành công nghiệp điện tử toàn cầu, bao gồm cả điện thoại di động.
Trong một báo cáo công bố hôm thứ Hai, Amnesty International cho biết họ đã phỏng vấn 26 người để ghi nhận các tội ác bị cáo buộc xảy ra từ tháng 1 năm 2025 đến tháng 3 năm 2026, đặc biệt là tại một mỏ coltan gần Rubaya (North Kivu) và một mỏ vàng ở Lomera (South Kivu).
Báo cáo ghi nhận 16 người được phỏng vấn, bao gồm thợ mỏ và dân thường, cho biết họ đã bị quân nổi dậy M23 hoặc lực lượng bảo vệ tại các mỏ do phiến quân kiểm soát tra tấn hoặc ngược đãi. Tổ chức này cũng cho biết đã thu thập bằng chứng về việc buôn lậu vàng ra khỏi các khu vực do M23 kiểm soát ở miền đông Congo sang Rwanda thông qua các tuyến đường buôn lậu.
Cả M23 và chính quyền Rwanda đều chưa đưa ra phản hồi tức thời đối với các yêu cầu bình luận. Tuy nhiên, các chuyên gia Liên Hợp Quốc, Hoa Kỳ và chính phủ Congo trước đây từng cáo buộc Rwanda hưởng lợi từ khoáng sản của Congo để đổi lấy sự ủng hộ đối với quân nổi dậy, một cáo buộc mà Rwanda luôn bác bỏ.
Miền đông Congo, vùng giàu khoáng sản của quốc gia Trung Phi, trong nhiều thập kỷ đã chìm trong bạo lực từ các lực lượng chính phủ và nhiều nhóm vũ trang khác nhau, trong đó có M23. Sự trỗi dậy gần đây của M23 đã làm gia tăng xung đột, làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng nhân đạo vốn đã nghiêm trọng.
Theo tin từ Associated Press ngày 21 tháng 9 năm 2026.
